Projecten

Collegezaal 3.0 voor Amsterdam UMC

Amsterdam

Hoe een collegezaal eruit ziet, weet natuurlijk iedereen. Het is een soort bioscoop. Met een plekje om je kladblok neer te leggen. Je gaat zitten – hopelijk heb je niet te lange benen – je zakt een beetje onderuit, en je luistert.

Vergeet dat.

De nieuwe collegezaal van het Amsterdam UMC, locatie AMC is helemaal anders. Collegezaal 3 heeft een metamorfose ondergaan en is veranderd in de eerste multifunctionele collegezaal van Nederland. Ingericht om samen te werken. Geen rijen met banken dus, maar een opstelling in groepen van zes waarbij de stoelen kunnen draaien om snel te kunnen schakelen van luisteren naar de docent naar aan het werk in subgroepen.

Zitplaatsen
117
Werkgroepen
18
Opdrachtgever
Amsterdam UMC, locatie AMC, Meibergdreef
Architect
AAARCHITECTEN

Innovatief onderwijs

Opleidingsdirecteur Tom Broens van de opleiding Medische Informatiekunde – waar studenten worden opgeleid op het raakvlak van zorg en ICT – vertelt er enthousiast over: “Inmiddels is aangetoond dat studenten beter leren wanneer zij actief aan het werk gaan met de stof. Luisteren is belangrijk, maar de informatie beklijft veel beter als zij direct uitgedaagd worden om er iets mee te doen. Waar ik voorheen drie hoorcolleges besteedde aan een onderwerp – dat daarna nog steeds moeilijk werd gevonden – doe ik het nu in één groot interactief werkcollege en geven studenten aan dat het nog best wat uitdagender mag.”

Floor Biemans, manager onderwijslogistiek bij het AMC, vult aan: “Toen Tom het curriculum van de opleiding ging herschrijven, heb ik hem gevraagd wat hij nodig had. Hij wilde graag drie vormen van onderwijs naadloos in elkaar over laten lopen: frontaal onderwijs, om de theorie over te kunnen brengen, actief onderwijs, waarin studenten met elkaar samenwerken én stand-up onderwijs om snel op een creatieve manier zaken te kunnen uitwerken. Vooral in deze opleiding waarbij studenten toepassingen leren ontwikkelen op het gebied van Artificial Intelligence is dat essentieel. Deze nieuwe collegezaal maakt dat mogelijk. Ik ben er ontzettend trots op dat ons dat is gelukt.”

Fotografie: AAARCHITECTEN & Van der Kleij Fotografie

“Studenten leren veel beter wanneer zij actief aan het werk gezet worden.”

Tom Broens, Opleidingsdirecteur Medische Informatiekunde

Huzarenstukje

Fotografie: AAARCHITECTEN & Van der Kleij Fotografie

Bart Steenkamer van AAARCHITECTEN maakte – in nauwe samenwerking met de AMC-denktank, het ontwerp- en uitvoeringsteam –  de droom van Tom en Floor werkelijkheid. Zij ontwierpen een collegezaal waarin niet alleen de opstelling in een handomdraai aangepast kan worden, maar waarin ook de nieuwste technologische oplossingen verwerkt zijn. Zo kan een student vanuit zijn plek zijn scherm delen met de hele collegezaal. De student heeft een microfoon, waardoor communicatie met de docent gemakkelijker wordt – en bovendien de webcolleges kwalitatief veel beter zijn. Een internationale spreker via Skype een bijdrage laten leveren, kan in een handomdraai.

Bart licht toe: “Het programma van eisen was een uitdaging. De vraagstelling was zeer uitgebreid en bovendien wilden we zo goed mogelijk gebruikmaken van de bestaande materialen en indeling. De ruimte moest akoestisch perfect worden, ergonomisch verantwoord voor alle studenten én uiteraard veilig en comfortabel. We hebben een collegezaal gecreëerd met plek voor 117 studenten – waar er voorheen 250 waren. De ambiance van de ruimte is erg goed gelukt; het is ruimtelijk en behaaglijk, zonder ‘leeg’ te ogen.”

“We zijn er trots op dat het ons gelukt is om aan alle vragen uit het programma van eisen te voldoen!”

Bart Steenkamer, AAARCHITECTEN

Samenwerken aan duurzaamheid

De samenwerking in het bouwteam verliep goed. Tijdens de bouw was er intensief overleg met alle betrokkenen, waardoor het mogelijk was om ook tijdens de werkzaamheden nog zaken aan te passen en te verbeteren. Bart: “Natuurlijk geeft dat spanning. Maar wel gezonde spanning, waarbij we er samen voor hebben gezorgd dat het eindresultaat klopt.

Het kiezen van de juiste materialen was één van de uitdagingen waarbij nauw werd samengewerkt met Van Wijnen. Zo werd er bijvoorbeeld gekozen voor een houten skelet als uitvulling van de tribune – in plaats van piepschuim met beton. Niet alleen was dat de duurzamere oplossing, ook kon op die manier de realisatie van dat onderdeel binnen budget gehouden worden. Ook een deel van de oude ventilatieafzuiging kon in de nieuwe inrichting – omgebouwd tot plenum –  opnieuw gebruikt worden, waardoor er veel minder afval was. Frank Jansen, projectleider van Van Wijnen: “Het is prettig om op zo’n manier samen tot de beste oplossingen te komen.”

Lap stof om de hamer

“We zijn het gewend, hoor,“ zegt Frank, “om ons aan te passen aan de omgeving van de klant. Voor sommigen klinkt het misschien ingewikkeld om je te moeten registreren met pasjes in het ziekenhuis en om rekening te moeten houden met de nabijgelegen studentenbar, maar voor ons is dat niet zo heel spannend. Onze vaklui binden gewoon een lap stof om de hamer als het even nodig is om minder geluid te maken.” Rondom de bouwplaats ging het onderwijs en de zorg gewoon door. Vooral stofreductie was daarbij van belang, de locatie werd luchtdicht afgeplakt.

Fotografie: AAARCHITECTEN & Van der Kleij Fotografie

Toekomstbestendig onderwijs

Voorheen kwam innovatie in het onderwijs altijd van docenten en opleiders. Vervolgens werd de ruimte daar zo goed en zo kwaad mogelijk op aangepast. Tom Broens: “Dan kwam je in een lokaal, waar je de eerste vijf minuten van je les bezig was met het verschuiven van stoelen en tafels. Zonde van de tijd.” Deze nieuwe collegezaal draait het om. Docenten die hier lesgeven, laten zich inspireren door de ruimte om hun lesstof te vernieuwen en te verbeteren. Floor Biemans: “Dit is de eerste collegezaal van Nederland die op deze manier is ingericht, maar ik verwacht dat we veel navolging zullen krijgen. De eerste ervaringen die we hebben zijn ronduit positief.”

Andere projecten

Meer dan bouwen