Projecten

Monumentaal Concertgebouw De Vereeniging Nijmegen

Nijmegen

De Vereeniging is een groot iconisch pand – een rijksmonument – in Nijmegen, aan het Keizer Karelplein. Berucht en beroemd. En is naast een concertzaal ook een restaurant en congresruimte. “Het backstage gedeelte was gedateerd, we hadden meer ruimte nodig voor koren en orkesten en wilden ze ontvangen in een moderne omgeving. Er staat nu een geheel nieuwe backstage met kleedkamers en een grote artiestenfoyer. Alles wat het niet was. En groter en luxer dan artiesten decennialang gewend waren.”

Floor Marcusse hoofd marketing & kaartverkoop

 

Samenwerkingspartner
BF Van Tienen, Nijmegen
Oplevering
Maart 2019
Monumentaal gebouw
anno 1915
Opdrachtgever
De Vereeniging

Masterplan

Zes jaar geleden werd voor De Vereeniging, een monumentaal concertgebouw, een masterplan opgesteld dat voorzag in de verbetering en het groot onderhoud van het pand. Inmiddels hebben we de derde en laatste fase afgerond. In de eerdere fases – uitgevoerd door andere partijen – zijn de technische installaties aangepast en zijn de gangen en het restaurant vernieuwd. “Ik geloof dat dit al de 25ste verbouwing in ruim honderd jaar bestaan is”, zegt Leon Wellens, hoofd facilitaire zaken en podiumtechniek van Stadsschouwburg Nijmegen en Concertgebouw De Vereeniging. “Er zat geen logische stroom in het monumentale gebouw. Dat hebben we nu opgelost met een heel grootse aanpak. Voor het honderdjarige bestaan in 2015 wilden we in elk geval het publieke gedeelte klaar hebben, zodat de Nijmegenaren ook konden zien wat voor moois we doen. Maar zeker het oude backstage-gedeelte paste ook niet meer bij deze tijd. Anno 2019 hebben artiesten behoorlijk uitgebreide wensen.” In het uit 1915 daterende gebouw hebben daarnaast ook verschillende interne verbouwingen plaatsgevonden. Die werden in opdracht van ons uitgevoerd door BF Van Tienen uit Nijmegen, een partner-aannemer die gecertificeerd is voor monumentale restauraties.




Bijzondere opdracht in monumentaal pand

“De backstage ruimte was gedateerd. We hadden meer ruimte nodig voor koren en orkesten en wilden ze gastvrij kunnen ontvangen in een moderne omgeving. Nu staat er een geheel nieuwe backstage met kleedkamers en een prachtige grote artiestenfoyer. Alles wat het niet was”, vertelt Floor Marcusse, hoofd marketing & kaartverkoop bij De Vereeniging. 

“De kleine, donkere hokjes achter het podium hebben nu plaats gemaakt voor ruime kleedruimtes, een grote artiestenfoyer met glazen pui, twee overdekte laaddocks voor vrachtauto’s en twee keer zoveel opslagruimte voor decor”, zegt projectleider Remco Nijkamp van Van Wijnen. “Ik vond dit een gave klus. Het is een mooi, historisch gebouw. En niets is hier recht toe, recht aan. Dat maakte het werken aan een monumentaal gebouw wel bijzonder.” Voorman Thijs Overkamp vult hem aan: “We hebben de oude backstage eerst gesloopt. De toneeltoren bleef staan. Die hebben we met een hele forse stalen constructie gestabiliseerd en elke dag gemonitord op beweging. Nu staat de nieuwe backstage er tegenaan. Gedeeltelijk gebouwd op de oude kelder en gedeeltelijk op een nieuwe fundering.”

Het nieuwe metselwerk zet de stijl van het ambacht uit 1915 mooi voor. Speciale figuren en verbanden zijn doorgetrokken. “Gelukkig wel”, zegt Leon Wellens. “De laatste decennia is er veel meer oog dan vroeger gekomen voor de schoonheid en unieke details van monumenten. Dat vraagt wat extra in de afstemming en van de bouwers, maar het zorgt er wel voor dat deze vernieuwing past bij het monumentale deel.”

Concerten bleven doorgaan in Concertgebouw De Vereeniging

Thijs Overkamp: “We moesten heel flexibel zijn. Geplande optredens en ook congressen vonden in principe gewoon plaats. Tijdens een congres konden we geen geluid maken en moest het stil zijn op de bouw. Optredens waren over het algemeen ’s avonds als wij er niet waren, maar bij het podiumtransport konden wij geen materiaal aanvoeren. Daar was geen ruimte voor. Voor de artiesten hadden we een tijdelijke backstage buiten neergezet met een tunnel naar het podium. Zij mochten op geen enkele manier last hebben van onze werkzaamheden. En als hier tweeduizend man naar een concert komen, moeten in elk geval de vluchtroutes vrij zijn.”

Goede communicatie

“Het is heel goed gegaan en we zijn heel tevreden”, zegt Leon Wellens. “Zolang we maar goed met elkaar bleven communiceren. Op dit kleine terrein werkten we met veel partijen die ook allemaal belangen, wensen en planningen hebben. Soms botsten die met elkaar. In het begin hebben we even moeten zoeken naar de juiste modus. Mensen in de bouw zijn bovendien van een ander kaliber dan mensen in de culturele sector. Bouwers zijn directer, in de cultuursector draait men meer om de hete brei heen. En ik zit daar precies tussenin om dat samen met Van Wijnen als coördinerend bouwbedrijf in goede banen te leiden. Ik moet zeggen: we worden daar steeds beter in. Dat moet ook, want in het theaterseizoen zijn het hectische tijden.”

Remco Nijkamp: “Wij snappen dat. In die periode moest het geld verdiend worden voor Concertgebouw De Vereeniging. Gelukkig stond de programmering al tijden van tevoren vast. De uitdaging was om de praktische informatie eruit te halen die consequenties zou hebben voor ons en onze leveranciers. In het begin – toen we in juni startten – sprongen we op een rijdende trein. De Vereeniging was immers al een paar jaar met verbouwingen en renovaties bezig. Wij kwamen er nieuw bij. Dan moet je even aan elkaar wennen, kijken hoe de hazen lopen, maar ook de leiding nemen. We kregen daarnaast nog te maken met vertraging in de vergunningsprocedures. Uiteindelijk zat de vaart er in en is alles volgens planning opgeleverd.” Na voltooiing van de renovatie is Concertgebouw De Vereeniging klaar voor de toekomst.

Een fijne #plek voor de artiest

Van Wijnen, De Vereeniging, Nimegen

Hoe belangrijk is het dat een backstage plek goed voelt voor de artiest? “Dat een plek goed voelt is heel belangrijk. Het moment voor een concert, is een heel apart moment, het is toch een beetje spannend en enerverend. Het is belangrijk dat je je dan goed voelt en dat praktische dingen goed zijn. Dat je jezelf kunt omkleden, dat er goede sanitaire voorzieningen zijn, dat je jezelf kunt optutten in goed licht en dat je wat kunt eten en drinken en dergelijke. Maar het is ook een moment waarop je samen met je groep samen bent en je mentaal voorbereid op het concert”, vertelt Bieke Cavelaars, secretaris & lid bij Symfonieorkest Nijmegen. Een ander orkestlid vertelde dat ze tijdens de pauze altijd tot rust kan komen: “Als je in de artiestenfoyer komt waar de akoestiek fijn en rustig is, kun je lekker bijkomen en daarna weer vlammen in het tweede gedeelte van het concert.”

Het eindresultaat

Meer weten over restauratie? Alles hierover lees je hier.

Andere projecten

Meer dan bouwen