Monumentale Kweekschool voor Zeevaart herleeft als onderwijslocatie
05-11-2026 06:42
Dit artikel is eerder verschenen op Stedenbouw en is geschreven door Lieke Bousema Beeld op 22 september 2026.
De voormalige Kweekschool voor Zeevaart in Leiden krijgt een nieuwe toekomst. Het rijksmonument aan het Noordeinde, gebouwd in 1878 als opleidingsinstituut voor zeeofficieren, is onder regie van hoofdaannemer Van Wijnen Haarlemmermeer gerenoveerd tot een eigentijds onderwijsgebouw. Daarmee vormt het project een sprekend voorbeeld van hoe monumentaal erfgoed en moderne bouwtechniek samenkomen in een toekomstbestendige leeromgeving.
Sinds de oprichting in 1855 heeft de Leidse Kweekschool voor Zeevaart uiteenlopende functies vervuld. Het gebouw begon als opleidingsinstituut en internaat voor toekomstige zeeofficieren en bood in de decennia daarna onderdak aan onder meer de Duitse Wehrmacht, Mijnenopruimingsdienst en Sociaal-Medische Dienst van de Koninklijke Marine. De afgelopen twintig jaar deed het rijksmonument dienst als advocatenkantoor. Met de huidige herontwikkeling tot onderwijsgebouw keert het terug naar haar oorspronkelijke maatschappelijke functie: een plek voor onderwijs en ontwikkeling. In opdracht van Leithon Vastgoed BV realiseerde Van Wijnen de bouwkundige werkzaamheden, constructieve aanpassingen en elektrotechnische installaties, inclusief inbraakinstallatie en brandmeldinstallatie.
Adviserende rol
“Het balletje voor dit project kwam aan het rollen via directievoerder Spect, waarmee wij een warme relatie hebben”, vertelt Job Boekhout, Werkvoorbereider Renovatie en Transformatie bij Van Wijnen Haarlemmermeer. “De renovatie richt zich op het moderniseren van het interieur, met behoud van de monumentale waarde en naar het ontwerp van Architektenburo Marcel van Dijk en interieurarchitect Studio Daphne Jansen. In de voorbereidende fase hebben wij in een bouwteamachtige samenwerking meegekeken naar het ontwerp en advies uitgebracht over bijvoorbeeld het egaliseren van de vloeren en de toepassing van glazen binnenwanden. Vervolgens zijn we in de herfst van 2025 met de uitvoering gestart.”
Opnieuw ingedeeld en opgebouwd
In driekwart jaar is het gebouw volledig gemoderniseerd, met respect voor haar monumentale karakter. “Het gebouw is van binnen gestript, waarbij alle niet-monumentale elementen zijn verwijderd. Vervolgens hebben wij nieuwe lokaalindelingen gemaakt”, aldus Boekhout. “We hebben nieuwe HSB- en metalstudwanden en vezelcementplaatvloeren met egalisatiekorrels aangebracht, waarbij veel aandacht is besteed aan een goede geluidsisolatie en akoestisch comfort. Bovendien hebben wij nieuwe verdekte (doorzak) systeemplafonds gerealiseerd.” Zeer bijzonder is dat de vakmannen van Van Wijnen tijdens het opbouwen van deze plafonds de namen tegenkwamen van de oude timmermannen, die de plafonds destijds hebben gemaakt.
Overal in het pand zijn nieuwe eikenhouten binnendeuren met monumentale raamwerken geplaatst. Bovendien heeft Van Wijnen een uitgebreid E-installatiepakket aangebracht. “Op enkele plaatsen zijn constructieve aanpassingen doorgevoerd, zoals in het dak”, vertelt Boekhout. “Bovendien is de installatiezolder uitgebreid, zodat de moderne installaties netjes uit het zicht konden worden ingepast. Hierdoor komen moderne gebruikskwaliteit en monumentale waarden mooi samen.”