Toekomstbestendig eerherstel voor monumentale flats aan de Jan Evertsenplaats

Een groot onderhoudsproject met 208 woningen, een monumentale status en een flinke energetische opgave. De verbeteraanpak van de Lijnbaanflats aan de Jan Evertsenplaats in Rotterdam was even omvangrijk als complex. Met woningcorporatie Vestia sloegen we de handen ineen om dit project in goede banen te leiden, met als uitgangspunt: een duurzame samenwerking.

toekomstbestendig-eerherstel-voor-monumentale-flats-aan-de-jan-evertsenplaats

Dit artikel is verschenen in de Stedenbouw.

De Lijnbaanflats bestaan uit een hoogbouw- en een laagbouwdeel, die samen een L-vormig ensemble vormen rondom een binnentuin. Vestia bracht het verbeteronderhoud hiervan als engineer & build-opdracht op de markt. Een pilot, om kennis te maken met deze manier van aanbesteden.
Maar ook om de basis te leggen voor een ketensamenwerking met Van Wijnen, die geselecteerd werd als bouwpartner. Jeroen van Bochove, projectleider bij Van Wijnen: “In een bouwteam gaven we nadere invulling aan het Programma van Eisen. Hiervoor brachten we onze eigen expertise in en die van onze leveranciers en onderaannemers.”

Respect voor cultuurhistorische waarde
Sinds 2011 hebben de flats de status ‘rijksmonument’. De verbeterwerkzaamheden moesten uitgevoerd worden met respect voor de cultuurhistorische
waarde van het gebouw. Architect Molenaar & Co voerde een onderzoek uit naar onder meer het oorspronkelijke kleur- en materiaalgebruik. Ook stelde het architectenbureau een beeldkwaliteitsplan op voor de gevel. Dit resulteerde er onder meer in dat er twee geheel nieuwe entrees kwamen, die op de oorspronkelijke situatie gebaseerd zijn. De kunststof kozijnen aan de parkzijde zijn vervangen door aluminium, met het uiterlijk van het oorspronkelijke hout en staal. De houten kozijnen aan de galerijzijde en op het balkon zijn hersteld en van nieuwe beglazing voorzien. De oorspronkelijke ‘stopverf-look’ is geëvenaard met speciale glaslatten en een kitoplossing.

Van dubbelglas tot nieuwe lift
Energetisch gezien gingen de flats er flink op vooruit. Hiertoe nam het bouwteam de nodige maatregelen, zoals dubbele beglazing en hoogwaardige isolatie in zowel de woningen als de algemene ruimten. Van Bochove: “De installaties zijn volledig vernieuwd. We vervingen de riolering en het complete stadsverwarmingsnet. Ook brachten we nieuwe mechanische ventilatie aan. Andere werkzaamheden bestonden uit asbestsanering, schilderwerk en toiletrenovatie. Waar nodig vernieuwden we ook badkamers en keukens. Verder is de lift van de laagbouw gerenoveerd. Van de twee liften in de hoogbouw maakten we één brancardlift en in het schalmgat van het trappenhuis realiseerden we een panoramalift.”

Bewoners meenemen in het traject
De bewoners bleven tijdens de werkzaamheden in hun woning. De impact was groot. Voor het vernieuwen van de installaties moesten bijvoorbeeld de schachten gesloopt worden. Dat bracht veel herrie en stof met zich mee. Van Bochove: “Het is altijd van groot belang om de bewoners vanaf het begin in het traject mee te nemen, met goede communicatie en persoonlijke begeleiding. Die expertise hebben we inmiddels in eigen huis, maar voor de Lijnbaanflats werkten we samen met bewonersbegeleiders van Steingoed.” Om de bewoners zo kort mogelijk tot last te zijn, bereidde het bouwteam de werkzaamheden tot in detail voor. De werkzaamheden in de laagbouw duurden vijftien werkdagen per woning. Van Bochove: “In de hoogbouw voegden we daar twee dagen aan toe. Zo creëerden we meer rust in het proces en konden we het beoogde kwaliteitsniveau beter waarborgen.”

Leermomenten en successen
Eind november 2020 waren de woningen en algemene ruimtes van de Lijnbaanflats gereed. Dit gold niet voor de samenwerking tussen Vestia en Van Wijnen. “De leermomenten en successen uit deze pilot nemen we mee in het volgende gezamenlijke project”, aldus Van Bochove. “Een voorbeeld van zo’n leermoment is dat we in de voorbereidingsfase meer woningen willen onderzoeken, zodat we een representatiever beeld hebben van de benodigde werkzaamheden. Een succesfactor die we meenemen, is de manier waarop Vestia en Van Wijnen met elkaar voor het eindresultaat gingen. Het was soms best even spannend, maar we bleven naast elkaar staan. Als team hebben we een mooi eindproduct neergezet.”

Meer dan bouwen