Tafelfundering als veilige basis voor de toekomst
Opdrachtgever:
IMG
Locatie:
Den Horn
Type object:
Monumentale woning (dorpsaanzicht)
Start uitvoering:
September 2025
Verwachte oplevering:
Zomer 2026
Thema’s:
Funderingsherstel, bewonerscommunicatie, tafelfundering
In Den Horn werkt Van Wijnen in opdracht van het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) aan het duurzaam herstel van een monumentale woning. Projectleider Edwin Dieterich laat zien hoe techniek, vakmanschap en aandacht voor de bewoner hier samenkomen.
De woning in Den Horn is een bijzonder project binnen het programma Duurzaam Herstel. “Het gaat om een beeldbepalend huis in het dorpsaanzicht, met ernstige scheurvorming en verzakkingen,” vertelt Edwin. “De bestaande fundering op staal bood hier geen toekomstbestendige basis meer. Constructief was de woning simpelweg te kwetsbaar.”
Uitgebreid voortraject
Voordat de werkzaamheden konden starten, ging er een uitgebreid voortraject aan vooraf. Er werd bodemonderzoek uitgevoerd om exact in kaart te brengen uit welke lagen de ondergrond is opgebouwd. Op basis daarvan bepaalde de constructeur hoe diep de palen moesten worden aangebracht en hoe de nieuwe fundering moest worden ontworpen.
De woning werd van binnen volledig gestript: vloeren, voorzetwanden, installaties en afwerkingen zijn verwijderd. Alleen het casco en de karakteristieke gevels bleven behouden. Originele onderdelen die terugkeren, worden veilig opgeslagen of opnieuw nagemaakt. “Zo brengen we de woning technisch weer naar het niveau van nu, terwijl het karakter behouden blijft,” zegt Edwin.
Edwin Dieterich
Projectleider duurzaam herstel bij Van Wijnen
“Je bent te gast in iemands huis, ook als het volledig gestript is”
Tafelfundering: de beste optie
De kern van dit herstelproject is de tafelfundering. Dat is een constructie waarbij de woning als het ware op een nieuwe betonnen ‘tafel’ wordt geplaatst. “De woning stond oorspronkelijk op staal: een gemetselde fundering die direct op de ondergrond rust,” legt Edwin uit. “In deze regio, met slappe bodemlagen en bodembeweging, is dat onvoldoende sterk. Bij een tafelfundering graven we de bestaande fundering volledig uit. Vervolgens maken we op vaste afstanden inkassingen in die fundering.”
In die inkassingen worden nieuwe palen aangebracht die door de slappe lagen heen reiken tot op de vaste ondergrond. Hierop wordt een gewapend betonnen plateau gestort: de funderingstafel. “Je kunt het vergelijken met een tafelblad op poten. De woning staat straks niet meer op de slappe grond, maar draagt zijn gewicht via de palen af naar vaste lagen. Dat maakt de kans op verdere verzakking aanzienlijk kleiner.” Absolute garanties zijn er nooit in een aardbevingsgebied, maar de constructie wordt wel significant veiliger en stabieler. “De kans op herhaaldschade is nu echt significant gereduceerd ” aldus Edwin.
Samenwerken in een specialistisch consortium
Voor dit project werkt Van Wijnen samen met een consortium van gespecialiseerde partners, waaronder SealteQ, W2N Groningen en Bouwzorg Fryslân,” vertelt Edwin. “Die aanpak is nodig, omdat schade nooit alleen een funderingsprobleem is. Ook de dragende constructie, eerdere verbouwingen en de staat van het metselwerk tellen mee. De constructeur bekijkt altijd het totaalbeeld. Soms volstaat het versterken van de ondergrond, soms een funderingsverbreding. In dit geval was een volledige tafelfundering de enige duurzame oplossing.” Ook de gevels worden met veel zorg hersteld. Gescheurde stenen en voegen worden door een gespecialiseerd voegbedrijf hersteld. “Dat is echt vakmanschap. Als je na afloop niet meer ziet waar de schade zat, weet je dat het goed is gedaan.”
Logistiek maatwerk
Werken in een klein dorp als Den Horn vraagt om slimme logistieke keuzes. De Dorpsstraat is smal en directe opslag op het erf is nauwelijks mogelijk. “We wilden voorkomen dat het dorp onnodig werd belast met zwaar verkeer,” zegt Edwin. Daarom werd bij de overburen een tijdelijke bouwhub ingericht voor opslag van materiaal en het organiseren van transport. “Zo blijft het dorp veilig bereikbaar, worden straten niet afgesloten en beperken we de overlast voor omwonenden.”
Bewoner centraal in het proces
De technische opgave is groot, maar de impact op de bewoner is minstens zo groot. Tijdens de werkzaamheden kan hij niet in de woning blijven wonen. “Voor ons is het een bouwplaats, voor de bewoner is het zijn thuis. Je bent te gast in iemands huis, ook als het volledig gestript is,” zegt Edwin. Binnen het programma Duurzaam Herstel wordt tijdelijke huisvesting geregeld. Dat kan door de bewoner zelf of via Van Wijnen. “Een gespecialiseerd verhuisbedrijf pakt dan de inboedel zorgvuldig in, slaat alles op en verhuist het bij oplevering weer terug.”
De communicatie loopt via vaste contactpersonen van Bouwzorg Fryslân en via het platform Volgjewoning. Daar ontvangt de bewoner updates over de planning en de voortgang, kan hij vragen stellen en foto’s bekijken. “Daarnaast nodigen we hem uit op de bouw. Zo blijft hij betrokken en ziet hij wat er gebeurt. Dat is belangrijk voor het vertrouwen.”
Leren voor de toekomst
Dit bijzondere project in Den Horn is niet alleen belangrijk voor de bewoner, maar ook voor de verdere ontwikkeling van duurzaam herstel in Nederland. “Elke woning is anders, elk schadebeeld is uniek,” zegt Edwin. “Daarom evalueren we wekelijks met het consortium: wat ging goed, wat kan beter, wat nemen we mee naar een volgend project?”
Wijnand Niemeijer, uitvoerder bij Van Wijnen: “Juist bij dit soort projecten komt alles samen: techniek, maatwerk en echt vakmanschap. Geen dag is hetzelfde. Je werkt niet alleen met je handen, maar ook met je hoofd. Dat maakt het werk uitdagend én ontzettend mooi.” Voor Edwin zit de echte voldoening in de combinatie van techniek en mens. “Uiteindelijk geef je iemand een veilige plek terug. Dat klinkt misschien eenvoudig, maar hier betekent het alles. Als een bewoner blij kijkt omdat iets ogenschijnlijk kleins weer klopt zoals vroeger, dan weet je waar je het voor doet.”